Akaryakıt istasyonu için yangın raporu nereden alınır?

İtfaiye uygunluk raporu, istasyonun bulunduğu yerdeki itfaiyeden alınır; büyükşehirlerde bu görev büyükşehir belediyesi itfaiyesindedir. Rapor, istasyonun yerinde denetlenmesiyle düzenlenir.

İstasyona sonradan market ya da LPG eklersem belgeler etkilenir mi?

Etkilenebilir. Tank, dispenser veya yapıların yerini ya da sayısını değiştiren eklemeler, daha önce alınmış belgelerin yenilenmesini gerektirebilir. Değişiklikten önce hangi belgelerin etkileneceğini değerlendirmek gerekir.

Yangın raporu ve TSE belgesi bir kez alınınca bitiyor mu?

Hayır. Belgeler periyodik denetime tabidir ve geçerliliklerini korumaları gerekir. Geçerliliğini yitiren bir belge, çalışan bir istasyonun ruhsatını da tehlikeye atabilir.

Akaryakıt istasyonu12 Ekim 2026· 6 dk okuma

Akaryakıt istasyonunda yangın raporu ve TSE belgesi: En sık yaşanan sorunlar

Q: Akaryakıt istasyonu için TSE belgesi zorunlu mu?

Evet. 2007 tarihli tebliğe göre TS 12820 standardı kapsamında akaryakıt istasyonu inşa edenlerin TSE'den Hizmet Yeterlilik Belgesi alması zorunludur. LPG satışı yapılacaksa ayrıca TS 11939 standardına uyulması gerekir.

İnşaatı biten bir istasyonun açılamamasının en sık iki nedeni: itfaiye uygunluk raporu ve TSE belgesi. Bu iki belgenin ne olduğunu, neden bu kadar sık sorun çıkardığını ve sorunların çoğunun neden inşaattan önce önlenebileceğini anlattık.

Bir akaryakıt istasyonu yatırımında en zor aşamanın imar planı olduğu düşünülür. Plan onaylanınca işin büyük kısmının bittiği sanılır. Oysa sahada çok sık karşılaşılan bir tablo var: İnşaat bitmiş, pompalar takılmış, kanopi kurulmuş; ama istasyon açılamıyor. Süreç çoğu zaman iki belgede duruyor: itfaiye uygunluk raporu (halk arasındaki adıyla yangın raporu) ve TSE belgesi.

Belgeler bir zincirin halkaları

Akaryakıt istasyonunun belgeleri birbirinden bağımsız değildir. Her belge bir öncekine dayanır ve kabaca şu sırayla ilerler:

Geçiş yolu izin belgesi ve karayolu bağlantısına ilişkin uygun görüş
Yapı ruhsatı
TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi
Yapı kullanma izin belgesi
İtfaiye uygunluk raporu
İkinci sınıf gayrisıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatı
Dağıtıcı şirket aracılığıyla EPDK'dan alınan bayilik lisansı

Burada dikkat çeken bir ayrıntı var: EPDK, bayilik lisansı için yangın raporunu ya da TSE belgesini doğrudan istemez; işyeri açma ve çalışma ruhsatını ister. Ama bu ruhsatın dosyasında her iki belge de bulunur. Bu yüzden sorun çoğu zaman lisans aşamasında değil, bir önceki halkada, ruhsat başvurusunda ortaya çıkar.

İtfaiye uygunluk raporu nedir?

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e göre patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı maddelerin satıldığı ve depolandığı işyerlerinde, yangına karşı gerekli önlemlerin alındığını gösteren itfaiye raporu ruhsat şartıdır. Akaryakıt istasyonları doğrudan bu kapsamdadır.

Raporun teknik dayanağı Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'tir. Yönetmelik, akaryakıt istasyonlarının yangın güvenliği mesafelerine uyularak kurulmasını şart koşar ve projeye uygun imalat yapılmadığı tespit edilirse eksikler giderilene kadar yapı kullanma izni ve çalışma ruhsatı verilmeyeceğini açıkça söyler.

Rapor, itfaiyenin istasyonu yerinde denetlemesiyle düzenlenir. Kontrolör; tankların, pompaların ve yapıların konumunu, söndürme ekipmanını ve diğer güvenlik önlemlerini, başvuru dosyasındaki vaziyet planıyla karşılaştırır.

TSE belgesi zorunlu mu?

Evet. 20 Mayıs 2007 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğle TS 12820 Akaryakıt İstasyonları - Emniyet Gerekleri standardı zorunlu hale getirildi. Aynı tebliğe göre bu standart kapsamında akaryakıt istasyonu inşa edenlerin TSE'den Hizmet Yeterlilik Belgesi almaları zorunludur. İstasyonda LPG satışı yapılacaksa ayrıca TS 11939 standardına uyulması gerekir.

Bu belge bir kez alınıp unutulan bir belge değildir. Belge sahibi istasyonlar periyodik denetime tabidir ve belgenin geçerliliğini koruması gerekir.

Belgeler bir kez alınınca iş bitmez

Ruhsat dosyasındaki belgelerden biri geçerliliğini yitirdiğinde, çalışan bir istasyonun ruhsatı da tehlikeye girebilir. Bazı büyükşehir belediyeleri, belge geçerliliklerini ilgili kurumlardan yazılı olarak sorgulamaktadır.

Sorunlar neden bu kadar sık yaşanıyor?

İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiyesi'nden bir yöneticinin 2021'de bir sempozyumda yaptığı sunumda, itfaiye raporu başvurularında en sık karşılaşılan sorunlar sıralanıyor. Listenin dikkat çekici yanı, sorunların neredeyse hiçbirinin teknik bir yangın konusu olmaması. Hepsi aynı noktada birleşiyor: dosyadaki istasyon ile sahadaki istasyonun aynı olmaması.

Pratikte bu farklılık birkaç şekilde ortaya çıkıyor:

Proje ile uygulama farklı: Tank, pompa adası ya da yapılar onaylı vaziyet planındaki yerinde değil. Denetimde ölçülen mesafeler tutmuyor.
Farklı düzenlemeler, farklı mesafeler: İtfaiye ve TSE farklı düzenlemelere dayanıyor ve bu düzenlemelerin aradığı mesafeler her zaman aynı değil. Yerleşim yalnızca birine göre kurgulanırsa, diğeri sorun çıkarabiliyor.
Sonradan yapılan eklemeler: Market büyütme, yıkama ünitesi, ek tank, yeni dispenser, sonradan eklenen LPG ya da şarj ünitesi. Bu değişiklikler, daha önce alınmış belgelerin yenilenmesini gerektirebilir.
Devirlerde eski eksikler: İstasyon el değiştirirken, önceki dönemden kalan eksikler ortaya çıkıyor. Mevzuata göre bu aykırılıklar giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemiyor.
Süreli belgelerin takibi: Periyodik denetim ve test gerektiren belgelerin süresinin kaçırılması.

Sorunların çoğu inşaattan önce önlenebilir

Bu sorunların ortak bir özelliği var: İnşaat bittikten sonra çözülmeleri çok pahalı. Yanlış yere gömülmüş bir tank için “eksikliği giderin” demek, o tankı söküp yeniden gömmek demektir. Aynı kontrol plan ve vaziyet planı aşamasında yapıldığında ise maliyeti neredeyse sıfırdır.

Bu yüzden akaryakıt istasyonu yatırımında yangın raporu ve TSE belgesi, inşaatın sonunda düşünülecek konular değildir. İstasyonun yerleşimi, daha imar planı ve vaziyet planı hazırlanırken bu belgelerin isteyeceği koşullar dikkate alınarak kurgulanmalıdır. Sahada çalışan bir istasyonu devralacaksanız da, imzadan önce dosyanın sahadaki durumla karşılaştırılması en güvenli yoldur.

Kaynaklar

Miray Durmuş

Şehir plancısı, Aykent Planlama kurucusu. İTÜ Şehir ve Bölge Planlaması mezunu.

İlgili hizmet

İstasyon Devir Öncesi İnceleme

Hizmeti inceleyin → Önceki yazı: Akaryakıt istasyonu şartları rehberi →