Akaryakıt istasyonu yapmak istiyorum: İmar sürecinde bilmeniz gerekenler
Arsanızın istasyona uygun olup olmadığından imar planı değişikliğine ve ruhsat adımlarına kadar, süreci baştan sona özetledik.
Akaryakıt istasyonu yatırımı, doğru arsa ve doğru planlama süreciyle başlar. Pek çok yatırımcı arsayı satın aldıktan sonra bu kullanımın imar açısından mümkün olmadığını ya da uzun bir plan değişikliği süreci gerektirdiğini öğrenir. Bu yazıda, istasyon yatırımına başlamadan önce bilmeniz gereken temel adımları özetledik.
1. Arsanın imar durumunu öğrenin
Akaryakıt istasyonu yapılabilmesi için taşınmazın yürürlükteki imar planında “Akaryakıt ve Servis İstasyonu Alanı” olarak ayrılmış olması gerekir. Bunu öğrenmenin resmi yolu, taşınmazın bulunduğu belediyeden imar durum belgesi almaktır.
Ancak imar durum belgesi tek başına yeterli değildir. Plan notları, üst ölçek plan kararları ve çevredeki kullanımlar da istasyonun yapılabilirliğini etkiler. Bu yüzden arsa alımından önce bir şehir plancısına ön değerlendirme yaptırmak, ileride yaşanabilecek zaman ve para kaybını önler.
2. Plan bu kullanıma izin vermiyorsa: plan değişikliği
Arsanız istasyon alanı olarak ayrılmamışsa, uygun koşulları taşıyan alanlarda imar planı değişikliği ile bu kullanım kazandırılabilir. Değişikliğin mümkün olup olmadığı genellikle şu konulara bağlıdır:
- Arsanın bağlı olduğu yol ve yolun niteliği
- Kavşaklara ve diğer istasyonlara olan mesafe
- Çevredeki konut, okul gibi hassas kullanımlar
- Üst ölçek plan kararları
- İlgili kurumların görüşleri
Plan değişikliği; kurum görüşlerinin alınması, plan paftası ve plan açıklama raporunun hazırlanması, belediye meclisinde görüşülmesi ve onay sonrası askı ilanı aşamalarından oluşur.
3. Kurum görüşleri sürecin belirleyicisidir
Plan değişikliği hazırlanırken, istasyonun konumuna göre farklı kurumlardan görüş istenir. Özellikle karayolu kenarındaki istasyonlarda yol bağlantısına ilişkin görüş ve izinler önem taşır. Kurum görüşlerinin eksiksiz ve doğru biçimde alınması, planın onaylanma sürecini doğrudan etkiler.
4. Plan onaylandıktan sonra: ruhsat adımları
İmar planı onaylandıktan sonra istasyonun faaliyete geçebilmesi için genellikle şu belgeler gerekir:
- Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi
- İtfaiye uygunluk raporu
- Gayrisıhhi müessese kapsamında işyeri açma ve çalışma ruhsatı
Gerekli belgeler istasyonun konumuna ve ilgili idareye göre farklılık gösterebilir. Başvuruların eksiksiz hazırlanması, sürecin gereksiz yere uzamasını önler.
Özetle
Akaryakıt istasyonu yatırımında en sık yapılan hata, planlama sürecinin arsa satın alındıktan sonra düşünülmesidir. Arsa alımından önce yapılacak bir ön değerlendirme; istasyonun yapılıp yapılamayacağını, plan değişikliği gerekip gerekmediğini ve sürecin nasıl ilerleyeceğini baştan görmenizi sağlar.
Miray Durmuş
Şehir plancısı, Aykent Planlama kurucusu. İTÜ Şehir ve Bölge Planlaması mezunu.